Nee bedankt

Vroeger was ik onvoorwaardelijk fan van de op het web alomtegenwoordige gratiscultuur. Informatie moet vrij zijn, alles wordt uiteindelijk gratis.  Dat is in de loop der jaren wat afgekalfd en verfijnd. Na het lezen van deze blog ben ik helemaal vóór online diensten aan een juiste prijs. Mijn idee over het veel te vage ‘alles gratis’ is nu dat het Internet de modellen van distributie grondig dooreenschudt. Het resultaat daarvan is dat heel wat van de dingen die vroeger duur waren, nu gratis worden. Maar dat betekent niet dat je nergens meer succesvol geld voor kan vragen.

Zeg nu zelf: €500 uitgeven aan smartphone dan wel tablet en vervolgens zeuren dat €50 voor twee jaar Flickr Pro ‘toch wel genoeg is’, dat komt niet echt geloofwaardig over.

Het probleem met ‘gratis’ diensten is dat die quasi nooit echt gratis zijn. In het beste geval zit er een functionerend advertentiemodel achter. In het slechtste geval dienen ze enkel om uiteindelijk verkocht te worden aan een Internetreus, wat vaak uitmondt in opdoeken. Slechts uiterst zelden heb je te maken met een echt gratis dienst, no strings attached. Wikipedia is daarvan een voorbeeld, hoewel ook die niet zou overleven zonder de jaarlijkse fondsenwerving.

We zitten, beste lezer, met een perceptieprobleem. Stilaan komt er wel wat beweging in en wordt het aanvaardbaar om geld te vragen voor Internetdiensten. Maar voor de goegemeente is het nog altijd ongehoord dat er betaald zou worden voor het gebruik van een website. In zowel Apple als Android Appstores™ geldt een app van €10 als duur. Ik heb deze week de upgradekosten van Adobe’s Creative Suite voor een team van vijf mensen uitgeteld, en kan hierbij melden dat ‘duur’ toch nog een andere dimensie heeft.

Ook voor makers van web-apps is een 100%-gratis-strategie van beperkte waarde. Het enige wat je er (mogelijk) mee wint is een hoog aantal gebruikers. Maar daar maak je ook niet zoveel indruk meer mee, tegenwoordig. Bij onverhoopt groot succes kan het net zo goed een blok aan je been worden: hordes freeloaders die zagen en klagen over de slechte dienstverlening. En ze hebben gelijk: als je belooft een kwaliteitsdienst gratis aan te bieden, moet je dat ook doen en geen verwachtingen scheppen die je niet kan waarmaken. Tenminste, dat vind ik.

Ik betaal online regelmatig voor/heb ‘pro’ accounts van:

• Gmail (omdat ik nooit mail weggooi)
• Evernote (de nuttigste applicatie ooit)
• Spotify (omdat Selah Sue me op de knieën kreeg)
• Flickr (omdat ik veel foto’s heb)
• Remember The Milk (omdat het mijn geheugen is)
• Pinboard (omdat ik het heb gehad met delicious)
• Typekit (omdat ik degelijke webfonts wil)
• Kindle en andere eBooks (omdat ik graag lees)
• Mindmeister (omdat mindmappen een ideale manier van digitaal noteren is)
• Jungle Disk (omdat backups belangrijk zijn)
• Wikipedia (elk jaar doneer ik, zodat anderen die dat niet kunnen betalen Wikipedia gratis kunnen gebruiken)
• Kickstarter (ik geef regelmatig geld aan projecten die ik de moeite vind, en hun filosofie ondersteun ik ook geheel)

En voor ‘t werk:

• Wufoo (omdat je daar heel goeie en dummy-proof formulieren mee kan maken)
• Typekit
• Webtype.com (omdat Typekit Interstate niet aanbiedt)
• Fonts.com (omdat vorig jaar Typekit nog geen Futura had)
• Baekdal (omdat die mens goeie artikels schrijft)

Wufoo is daarbij de duurste aan ongeveer €25 per maand. Dat is minder dan de gsm-rekening van heel wat mensen, durf ik wedden.

Heb ik mij al wel eens miskocht? Uiteraard. Maar dan zeg ik dat abonnement op, en klaar. Freemium-diensten die je eerst kan proberen zijn leuk, maar geen garantie op uiteindelijk succes. Soms ontgroei ik ook wel ‘ns een dienst. Qua Remember The Milk zit ik nu in dubio. Wunderlist is veelbelovend, maar wat minder veelzijdig. En gratis. Ondertussen vind ik dat verdacht.

Soms betaal ik ook voor een dienst die ik eigenlijk niet zo gek veel gebruik, of waar de gratis versie min of meer voldoet. Maar dat doe ik dan gewoon uit loyaliteit. ‘Doe zo verder’ bedoel ik dan. Ik zou dan ook een warme oproep willen doen aan iedereen om eens goed na te denken over welke Internetdiensten voor jou het meest waardevol zijn. En de (eventuele) kost daarvan te vergelijken met kosten die je normaal nooit in vraag stelt. Wellicht stel je vast dat je online vaak heel veel waar voor je geld krijgt. En dan is een schouderklopje wel op z’n plaats.