Blog

Taal als interface

Toch vreemd hoe vaak vergeten wordt dat een interface niet enkel uit knoppen en checkboxen en kaders en tabs bestaat, maar ook uit iets eenvoudigs als woorden. En dat de keuze van die woorden niet iets is dat je aan het toeval mag overlaten, of kan uitstellen tot het laatste ogenblik.

Het viel me bij een aantal gesprekken op Human.Interaction.Design.2010 op hoe taal als interface-element zelden ten volle geapprecieerd wordt. Ik heb het dan niet over wat men gemeenzaam copy noemt: de broodtekst van een webpagina. Nee, ik heb het over de tekst bij of op interactie-elementen en tekst die interactie stuurt. Het belang van het juiste woord of de juiste zin op de juiste plek is in die context niet te onderschatten. Vergeet even de nieuwste CSS3, HTML5 of Ajax-trucs en schenk de vrijgekomen aandacht aan de taal van je interface.

Door het meer dan gemiddelde aantal taalspecialisten bij Klasse is net dat iets waar we wel wat aandacht aan besteden. Verre van altijd perfect, we zijn zoals zovelen overbevraagd, maar het is wel een aandachtspunt.

Aanmelden, of toch maar registreren?

Ik kwam op het idee van dit blogbericht dankzij een recent bezoek aan proxisazur.be, de bundeling van het vroegere Proxis.be en Azur.be.

Wie die site voor het eerst bezoekt krijgt (behalve een irritante popup) in de rechterbovenhoek volgende navigatie te zien:

Volgens mij is het verschil tussen ‘aanmelden’ en ‘registreren’ niet voor iedereen duidelijk. De icoontjes verhelpen dat niet. Het rare ‘Welkom, Gast’ komt ook nogal machinaal over. Dit krijg je als je de taal van een interface volledig aan technici overlaat. Die vinden dat het niet echt uitmaakt wat er staat, als het maar duidelijk is. Even subtiel en sympathiek als een verkeersbord.

Om te contrasteren, laat ik even een gelijkaardig element uit de bol.com site zien:

Hier worden de ‘klassieke’ conventies van knoppen en iconen achterwege gelaten ten voordele van simpele hyperlinks, wat al een pak luchtiger oogt. Om ervoor te zorgen dat iedereen begrijpt wat het verschil is tussen ‘inloggen’ en ‘aanmelden’ wordt dat gewoon in een zinnetje kort uitgelegd, met meteen een voordeel erbij: je krijgt persoonlijke aanbevelingen. Ook even opmerken, overigens, dat ‘aanmelden’ hier gebruikt wordt in de betekenis van ‘registreren’ bij ProxisAzur. Kan je nog volgen?

Kinderen kunnen niet registreren

Dankzij vroege gebruikerstests bij Yeti ontdekten we dat onze doelgroep (kinderen van 10 à 12 jaar) geen idee had wat ‘registreren’ of ‘inloggen’ of ‘gebruikersnaam’ betekende. We hebben dat hele proces dan grondig aangepakt. ‘Registreren’ is nu ‘lid worden van de Yetiklup’. ‘Inloggen’ blijft ‘inloggen’, maar we geven daar nu meer context bij. ‘Gebruikersnaam’ wordt ‘klupnaam’. Ook het registratieformulier is onder de loep genomen, zodat een kind niet met jargonwoorden geconfronteerd wordt als dat niet hoeft. We gebruiken dezelfde terminologie ook consistent doorheen de site. Er staat dus niet plots wel ‘gebruikersnaam’ of zo. Het is belangrijk om dat strak op te volgen, want dat soort dingen staat er sneller dan je denkt na een haastige update.

Om even kort samen te vatten, tips op een rijtje:

  • Spendeer veel tijd en zorg aan taal als interface-element, zo vroeg mogelijk in het proces. Betrek daar ook gebruikers bij, zorg dat je weet wat voor hen duidelijk is en wat niet.
  • Zoals Einstein zei: ‘maak de dingen zo eenvoudig mogelijk, maar niet eenvoudiger’.
  • Probeer meteen de juiste woorden te vinden, beschouw dat niet als een achterafklusje dat kan wachten. Interface-taal is een belangrijk onderdeel van usability, niet zomaar een etiketje dat je snelsnel op een knop plakt.
  • Zorg dat je interface vriendelijk overkomt, niet als een bevelende robot (‘confirmeer uw e-mailadres’) of een onbehouwen verkeersagent (‘meld u hier aan’).
  • Giet niet zomaar alles in knoppen of tabs, maar gebruik ook gewoon links zoals bij Bol.com. Dat is helder, duidelijk en visueel compact. En nog flexibel ook.
  • Wees consistent: gebruik overal dezelfde woorden en begrippen, en hou dat heel strak in de hand. Let ook op wat de conventies zijn die op andere sites voor dezelfde doelgroep gebruikt worden. Doe niet anders om anders te doen.

5 reacties op “Taal als interface

  1. Goed artikel. En het geeft heel goed weer wat wij vinden dat usability is: alles waarmee de bezoeker geconfronteerd wordt.
    Jammer genoeg zien viel concullega’s (omdat ze uit de softwarewereld komen?) usability nog te veel als het juiste knopje op de juiste plaats.

    Zoals je zegt, is het juiste woord vaak belangrijker dan de vorm van de knop of zelfs of het nu een knop of een link is. 70% van de problemen tijdens gebruikerstesten komen voort uit inhoud en taal. Amper 30% is technisch-vormelijk van oorsprong.
    Voor alle duidelijkheid: ik spreek over websites.

    • @ Karl Usability bij websites is iets anders dan bij ‘gewone’ software, merk ik meer en meer. Minder technisch, meer communicatie-gericht.

  2. Hail!

    Ik zie inderdaad ook erg vaak dat teksten gewoon niet duidelijk worden geschreven. Met name omdat het een heel erg onderschat element van de vormgeving is.

    En aanmelden/registreren vind ik ook hetzelfde. Ik snap ook niet waarom je niet gewoon voor inloggen kiest, in plaats van aanmelden.

    • @max ik vermoed omdat ze denken dat het per definitie duidelijker is, omdat ‘inloggen’ jargon is. Of iets met vertalingen. In het Frans is het misschien wel logisch…

  3. Usability is software, websites of andere dingen geschikt maken voor een bepaald publiek, die een bepaalde taak uitvoert in een specifieke context.

    Taal is daar een essentieel onderdeel van. Het is héél simpel: als je website niet de taal spreekt van je gebruikers, dan begrijpen ze ELKAAR niet. Het gevolg? Frustratie, meer fouten, tragere verwerking, steile leercurve, etc…

    @Toon, er zijn duidelijke verschillen tussen usability voor websites en applicaties, maar wat wel overeenkomt is groter dan die verschillen. Ik doe usability voor websites, applicaties en zelfs apparaten (medische toestellen, instrumentenborden, …). Al die dingen hebben namelijk iets gemeen: ze worden door mensen gebruikt.

Reageer