Twitter bird

onderwerp

Alles over ‘kalliopee’

18 mrt
2010

Het Einde Is Nabij

Het moet weer lukken.

Deze week heb ik The World Without Us uitgelezen, en vandaag heb ik The Road gezien. De combinatie van beide kleurt mijn wereldbeeld ietwat somber in. Of laten we zeggen dat ik de kleine dingen in ‘t leven meer heb leren appreciëren. Dat klinkt al positiever.

De laatste doet het licht uit

The World Without Us, van Alan Weisman, beschrijft hoe de wereld er zou uitzien als de mens van de ene dag op de andere zou verdwijnen. Het komt er op neer dat er binnen een paar honderd jaar nog nauwelijks iets van onze aanwezigheid zou te merken zijn. Tenzij dan plaatselijke ‘hot zones’ van radio-activiteit waar kerncentrales gestaan hebben. Want die volgen onvermijdelijk allemaal het voorbeeld van Chernobyl zonder menselijke supervisie. En POPs, die zullen bij het opslokken van de aarde door de zon, binnen ongeveer vijf miljard jaar, nog altijd ergens diep verscholen in graniet terug te vinden zijn als raadselachtig overblijfsel van intelligent leven.

Bronzen beelden zouden ook nog ver in de toekomst terug te vinden zijn, doordat ze eigenlijk voor het grootste deel uit het edelmetaal koper bestaan. Staal en beton gaan gewoon weer op in de natuur. Plastic verpulvert tot onherkenbaar poeder, maar zal niet snel verdwijnen.

Een bijzonder fascinerend hoofdstuk is dat over de Maya-beschaving, die mysterieus in elkaar stortte tijdens de achtste-negende eeuw. Heelder stukken regenwoud waarvan je op het eerste zich zou denken dat ze er altijd al geweest zijn, waren iets meer dan duizend jaar geleden bloeiende stadscentra. Er zijn nu satellietbeelden nodig om de monumentale gebouwen terug te vinden, ze worden nogal eens verward met heuvels.

Vader en zoon

The Road is eigenlijk net het omgekeerde. Door een catastrofe -er wordt nooit uitgelegd wat precies, en da’s een van de sterktes van de film- ligt de hele wereld letterlijk in as. Quasi alle leven is dood, er zijn voortdurend stormen en aardbevingen en branden woeden onbeperkt. Over alles ligt een fijne laag grauw stof. Hetgeen overblijft van de mensheid is nauwelijks nog die naam waardig. De meesten leven in kannibalistische stammen en jagen op rondtrekkende vluchtelingen/nomaden. Je kan het ze nauwelijks kwalijk nemen. Het is geen prettige wereld, zonder vogels, zonder insecten, zonder het minste sprietje groen en met werkelijk niets om te eten.

De film is een bewerking van de gelijknamige roman van Corman McCarthy die in 2007 de Pulitzer Prize voor Amerikaanse fictie won. Het verhaal gaat over een vader die met zijn elfjarige zoon door een verwoest Amerika naar ‘het zuiden’ trekt. De man en zijn zoon -ze worden nooit bij naam genoemd- proberen hun menselijke waardigheid in die uitzichtloze toestand te bewaren. De moeder heeft een paar jaar na de geboorte van haar zoon zelfmoord gepleegd, waarna vader en zoon hun reis zijn begonnen. Al wat ze nog hebben past in een winkelkarretje.

De film gaat vooral over de relatie tussen vader en zoon, en hun sterke band. Ze zijn voor elkaar het enige wat echt bestaat in de wereld. De vader probeert zijn zoon te beschermen tegen ‘slechte mensen’, de zoon probeert hem eraan te herinneren dat ze zelf menselijk moeten blijven. Laat je niet misleiden door de vreselijke trailers, het is geen The Fugitive of Mad Max-achtige achtervolgingsfilm.

De regisseur heeft er bewust voor gekozen om vooral echte plaatsen te gebruiken als decor. Uitgebrande pretparken, desolate stukken Pennsylvania en New Orleans na Katrina waren onder andere de locaties. Geen epische CGI-scènes of over-the-top effecten dus.

De film doet je ook beseffen hoe essentieel de biosfeer is voor ons bestaan. Je ziet met eigen ogen hoe de wereld er ongeveer zou uitzien met alleen maar mensen. En dat komt aan.

Ik kan ze beide aanraden, The Road nog iets meer. Zeker voor vaders met zonen.

Tags

, , , , 1 Reactie »

5 mrt
2010

Mr. Nobody

Je houdt ervan of je haat ‘m, de recentste film van Jaco Van Dormael. Mr. Nobody is een combinatie van Kurt Vonnegut, Michel Gondry, Philip K. Dick en een paar snuifjes Soderberg en Paul Auster. Op Wikipedia staat ‘ie als ‘Science Fiction film’, maar dat is misleidend. Slaughterhouse 5 is ook Science Fiction, op een bepaalde manier, net als Eternal Sunshine of the Spotless Mind.

Het verhaal gaat over een man van 117 in het jaar 2092: Nemo Nobody. De laatste normale sterveling, want in het jaar 2092 ondergaat iedereen een telomerase-behandeling waardoor je onsterfelijk bent, tenminste tot je even niet uitkijkt bij het oversteken. Niemand weet wie Nemo Nobody precies is en wat zijn voorgeschiedenis is. De man zelf schijnbaar evenmin, zijn geheugen laat hem danig in de steek. Een arts (psychiater, vermoed ik) en journalist proberen de enige echte waarheid te achterhalen, zonder veel resultaat.

De hele film krijg je een afwisseling van mogelijke keuzes die Nemo in zijn leven had kunnen maken, en de kleine en grote gevolgen daarvan. Herinnering, fantasie en realiteit zijn niet van elkaar te onderscheiden. Wat ‘echt’ is en wat niet doet er eigenlijk niet toe. Het gaat ‘m om de onvoorspelbaarheid en de intensiteit van het leven zelf. Terloops worden ook even begrippen uit de fysica als snaartheorie en het entropisch principe kort uitgelegd.

Het is, naar eigen zeggen, de meest eigenzinnige film van Van Dormael, en daar kan ik best inkomen. Dit is het soort verhaal dat je alleen als filmmaker kan bedenken. Wat is het echte leven, en wat is ‘maar cinema‘? En maakt dat eigenlijk iets uit, op kosmische schaal? Filosofische bespiegelingen alom. In verschillende van de verhaallijnen is Nemo ook een (amateur-)SF-schrijver, dus je zou kunnen stellen dat heel de film een verhaal is waarin de personages zich afvragen of ze echt bestaan.

Mr. Nobody is met een budget van € 39.000.000 de duurste Belgische film ooit. Dat zulks menig snobistisch cultuurminner de neus doet ophalen, bleek ook bij de Kalliopee-vertoning. ‘Te Amerikaans’. ‘Ik zie liever een film met een kleiner budget’. Dat soort reacties. Arm Vlaanderen, denk ik dan, waar (valse) bescheidenheid altijd de norm moet zijn. Nu ben ik ook geen fan van films waar de geldsmosserij vanaf druipt, maar een film veroordelen omdat ‘ie veel geld gekost heeft, gaat me toch te ver. In het geval van Mr. Nobody is het budget duidelijk goed besteed. Effecten die sfeer en plot ondersteunen, episch wanneer het episch moet zijn en klein wanneer dat mooier is, én acteurs die elke euro waard zijn: Jared Leto (Requiem for a dream), Diane Kruger (Inglourious Basterds) en Sarah Polley (eXistenZ), onder andere. Die films geven meteen ook ongeveer aan wat je van Mr. Nobody kan verwachten.

Alleen het einde is misschien wat té uitleggerig, maar dat ga ik hier niet uitleggen, ah nee. Je moet maar gaan kijken, de volle 137 minuten.

Tags

, , , 1 Reactie »

9 jan
2010

Das Weiße Band

Donderdag heb ik de nieuwste film van Michael Haneke gezien: Das Weiße Band.

Een bevreemdende, beladen, quasi muziekloze film over de oorsprong van het kwaad. Haarscherpe montage, perfect afgemeten acteerprestaties en een prachtige fotografie. Kortom, een ideale donderdagavond, zo alles bij elkaar.

Het verhaal speelt zich af in een Noordduits dorp in 1913, vlak voor de Eerste Wereldoorlog. Haneke onderzoekt met de film waar de oorsprong ligt van de halve eeuw terreur en geweld na 1914. Hij woelt en graaft in de duistere kanten van De Mens (heus niet alleen Den Duits) naar hoe het kwaad in het algemeen begint, want deze film reikt verder dan de twee Wereldoorlogen, tot aan Vietnam, Srebrenica, elf september, Palestina, Rwanda, Guantánamo, …

In het dorp doen zich een aantal vreemde misdaden voor. Het paard van de dokter wordt ten val gebracht door een onzichtbare struikeldraad. Een schuur wordt in brand gestoken. Een mentaal gehandicapt kind wordt zwaar mishandeld en in het bos vastgebonden. Een vrouw heeft een ‘arbeidsongeval’.

Een belangrijke rol is weggelegd voor kinderen en hoe zij via hun omgeving kunnen opgroeien tot onmensen. Letterlijk de oorsprong van het kwaad, dus. Haneke heeft zevenduizend kinderen gecast en daaruit de dertig belangrijkste kinderrollen gekozen. Ze zijn dan ook allemaal perfect in hun rol, ze bepalen bij uitstek de sfeer en de spanning van de film.

Genadeloos doorprikt Haneke het idee van de kinderlijke onschuld. Het is een publiek geheim dat kinderen ongekend wreed kunnen zijn. De kinderen in deze film geven je koude rillingen, en tegelijk zijn ze meelijwekkend omdat ze slachtoffer zijn van de omstandigheden. De kinderen in deze film zijn de bruinhemden die twintig jaar later door de straten van Berlijn zullen marcheren.

Het is ook een anti-religieuze film, zeker het soort religiositeit dat wentelt in zonde, boete, deugd, (on)reinheid, lijden, enzovoort. Het gezin van de dominee is koud, hard en liefdeloos. ‘s Mans kinderen sidderen en beven voor de toorn van hun vader die van hen de absolute deugd verwacht. De titel van de film verwijst naar het witte lint dat de kinderen om hun arm moeten dragen als herinnering aan hun onschuld, om hen voor bekoringen te bewaren. Een schuldcomplex als opvoedstrategie, kortom. De kinderen werken hun onmacht uit in blinde wreedheid, zo wordt tenminste gesuggereerd. Wat je concreet ziet zijn bescheiden, doodbrave, stille kinderen die nooit lachen. Het geeft je rillingen tot op het bot. De ware toedracht van de misdaden in het dorp wordt nooit onthuld.

Er wordt ook een voice-over gebruikt: de dorpsonderwijzer die het allemaal heeft meegemaakt en tientallen jaren nadien zijn verhaal vertelt. Een ingreep die zelden echt werkt, maar hier wel op z’n plaats is omdat het afstand schept.

De film deed me bij momenten denken aan Dogville en aan Blue Remembered Hills. Vooral de sfeer van die eerste vind je hier ook terug, er zit bovendien ook een voice-over in.

De trailer, die Das Weiße Band eigenlijk geen recht aandoet:

Tags

, Schrijf een reactie »

28 mrt
2008

Lust | Caution

Gisteren bij Kalliopee de meest recente Ang Lee film gezien: Lust | Caution. Net Als Brokeback Mountain winnaar van de Gouden Leeuw in Venetië. En net als Brokeback Mountain ook een prachtige film over een tot mislukken gedoemde relatie. Het verhaal speelt zich af in het bezette Shanghai van 1942 (en Hong Kong in ’38). Het gaat over de relatie tussen een infiltrante van het verzet (gespeeld door de bloedmooie Wang Tei) en haar doelwit ‘meneer Yi’, gespeeld door Tony Leung Chiu Wai. Een passionele relatie (vandaar de ‘lust’ uit de titel), zo blijkt uit de stomende en expliciete sexscènes.

IMDB noemt het een ‘spionagethriller’, maar dat doet de film oneer aan. Het is veel meer dan dat. Wie een soort Chinese Bourne Identity of Bond-kloon verwacht is eraan voor de moeite.

De trailer geeft je al een voorsmaakje:

Tags

, Schrijf een reactie »

28 feb
2008

Die Fälscher

Vanavond een geweldige film gezien met Kalliopee: Die Fälscher (Stefan Ruzowitzky, Oostenrijk 2006). Beste buitenlandse film bij de jongste Oscars en Grote Prijs voor Beste Film op het filmfestival van Gent. Kwaliteit dus.

De achtergrond van het verhaal is Operation Berhnard, de grootste en succesvolste valsemunterij in de geschiedenis, uitgevoerd door concentratiekamp-gevangenen. Het is een bijna ongelooflijk verhaal over de waanzin van de nazi-oorlogsmachine en de verscheurende keuzes waar ze mensen voor plaatst. Dé vraag: wat zou jij doen? De grens tussen in (relatieve) weelde leven en als een hond afgemaakt worden is doorheen de film flinterdun.

Voor wie heel die holocaust stilaan een ver-van-mijn-bed-show aan het worden is, een bezoek aan het heel erg echte Breendonk zal je wakkerschudden.

Tags

, 3 Reacties »