Je houdt ervan of je haat ‘m, de recentste film van Jaco Van Dormael. Mr. Nobody is een combinatie van Kurt Vonnegut, Michel Gondry, Philip K. Dick en een paar snuifjes Soderberg en Paul Auster. Op Wikipedia staat ‘ie als ‘Science Fiction film’, maar dat is misleidend. Slaughterhouse 5 is ook Science Fiction, op een bepaalde manier, net als Eternal Sunshine of the Spotless Mind.
Het verhaal gaat over een man van 117 in het jaar 2092: Nemo Nobody. De laatste normale sterveling, want in het jaar 2092 ondergaat iedereen een telomerase-behandeling waardoor je onsterfelijk bent, tenminste tot je even niet uitkijkt bij het oversteken. Niemand weet wie Nemo Nobody precies is en wat zijn voorgeschiedenis is. De man zelf schijnbaar evenmin, zijn geheugen laat hem danig in de steek. Een arts (psychiater, vermoed ik) en journalist proberen de enige echte waarheid te achterhalen, zonder veel resultaat.
De hele film krijg je een afwisseling van mogelijke keuzes die Nemo in zijn leven had kunnen maken, en de kleine en grote gevolgen daarvan. Herinnering, fantasie en realiteit zijn niet van elkaar te onderscheiden. Wat ‘echt’ is en wat niet doet er eigenlijk niet toe. Het gaat ‘m om de onvoorspelbaarheid en de intensiteit van het leven zelf. Terloops worden ook even begrippen uit de fysica als snaartheorie en het entropisch principe kort uitgelegd.
Het is, naar eigen zeggen, de meest eigenzinnige film van Van Dormael, en daar kan ik best inkomen. Dit is het soort verhaal dat je alleen als filmmaker kan bedenken. Wat is het echte leven, en wat is ‘maar cinema‘? En maakt dat eigenlijk iets uit, op kosmische schaal? Filosofische bespiegelingen alom. In verschillende van de verhaallijnen is Nemo ook een (amateur-)SF-schrijver, dus je zou kunnen stellen dat heel de film een verhaal is waarin de personages zich afvragen of ze echt bestaan.
Mr. Nobody is met een budget van € 39.000.000 de duurste Belgische film ooit. Dat zulks menig snobistisch cultuurminner de neus doet ophalen, bleek ook bij de Kalliopee-vertoning. ‘Te Amerikaans’. ‘Ik zie liever een film met een kleiner budget’. Dat soort reacties. Arm Vlaanderen, denk ik dan, waar (valse) bescheidenheid altijd de norm moet zijn. Nu ben ik ook geen fan van films waar de geldsmosserij vanaf druipt, maar een film veroordelen omdat ‘ie veel geld gekost heeft, gaat me toch te ver. In het geval van Mr. Nobody is het budget duidelijk goed besteed. Effecten die sfeer en plot ondersteunen, episch wanneer het episch moet zijn en klein wanneer dat mooier is, én acteurs die elke euro waard zijn: Jared Leto (Requiem for a dream), Diane Kruger (Inglourious Basterds) en Sarah Polley (eXistenZ), onder andere. Die films geven meteen ook ongeveer aan wat je van Mr. Nobody kan verwachten.
Alleen het einde is misschien wat té uitleggerig, maar dat ga ik hier niet uitleggen, ah nee. Je moet maar gaan kijken, de volle 137 minuten.
In Internetland is 
Een klassieke ‘harde’ SF-roman. Technisch-wetenschappelijk sterk onderbouwd, op dat vlak staat de roman na veertig jaar nog steeds overeind als een huis. Hier geen vage new-age pseudowetenschap, maar de harde wetten van de fysica. Het is een plezier om deze ontdekkingstocht te lezen met het besef dat elk facet van de zorgvuldig opgebouwde wereld grondig bestudeerd is.