Automaton

Je houdt ervan of je haat ‘m, de recentste film van Jaco Van Dormael. Mr. Nobody is een combinatie van Kurt Vonnegut, Michel Gondry, Philip K. Dick en een paar snuifjes Soderberg en Paul Auster. Op Wikipedia staat ‘ie als ‘Science Fiction film’, maar dat is misleidend. Slaughterhouse 5 is ook Science Fiction, op een bepaalde manier, net als Eternal Sunshine of the Spotless Mind.

Het verhaal gaat over een man van 117 in het jaar 2092: Nemo Nobody. De laatste normale sterveling, want in het jaar 2092 ondergaat iedereen een telomerase-behandeling waardoor je onsterfelijk bent, tenminste tot je even niet uitkijkt bij het oversteken. Niemand weet wie Nemo Nobody precies is en wat zijn voorgeschiedenis is. De man zelf schijnbaar evenmin, zijn geheugen laat hem danig in de steek. Een arts (psychiater, vermoed ik) en journalist proberen de enige echte waarheid te achterhalen, zonder veel resultaat.

De hele film krijg je een afwisseling van mogelijke keuzes die Nemo in zijn leven had kunnen maken, en de kleine en grote gevolgen daarvan. Herinnering, fantasie en realiteit zijn niet van elkaar te onderscheiden. Wat ‘echt’ is en wat niet doet er eigenlijk niet toe. Het gaat ‘m om de onvoorspelbaarheid en de intensiteit van het leven zelf. Terloops worden ook even begrippen uit de fysica als snaartheorie en het entropisch principe kort uitgelegd.

Het is, naar eigen zeggen, de meest eigenzinnige film van Van Dormael, en daar kan ik best inkomen. Dit is het soort verhaal dat je alleen als filmmaker kan bedenken. Wat is het echte leven, en wat is ‘maar cinema‘? En maakt dat eigenlijk iets uit, op kosmische schaal? Filosofische bespiegelingen alom. In verschillende van de verhaallijnen is Nemo ook een (amateur-)SF-schrijver, dus je zou kunnen stellen dat heel de film een verhaal is waarin de personages zich afvragen of ze echt bestaan.

Mr. Nobody is met een budget van € 39.000.000 de duurste Belgische film ooit. Dat zulks menig snobistisch cultuurminner de neus doet ophalen, bleek ook bij de Kalliopee-vertoning. ‘Te Amerikaans’. ‘Ik zie liever een film met een kleiner budget’. Dat soort reacties. Arm Vlaanderen, denk ik dan, waar (valse) bescheidenheid altijd de norm moet zijn. Nu ben ik ook geen fan van films waar de geldsmosserij vanaf druipt, maar een film veroordelen omdat ‘ie veel geld gekost heeft, gaat me toch te ver. In het geval van Mr. Nobody is het budget duidelijk goed besteed. Effecten die sfeer en plot ondersteunen, episch wanneer het episch moet zijn en klein wanneer dat mooier is, én acteurs die elke euro waard zijn: Jared Leto (Requiem for a dream), Diane Kruger (Inglourious Basterds) en Sarah Polley (eXistenZ), onder andere. Die films geven meteen ook ongeveer aan wat je van Mr. Nobody kan verwachten.

Alleen het einde is misschien wat té uitleggerig, maar dat ga ik hier niet uitleggen, ah nee. Je moet maar gaan kijken, de volle 137 minuten.

Thijs heeft zijn eerste tweede* diploma op zak. Wasco’s-in-de-neus-duwen? Aantal-waaroms-per-minuut? Sportkietelen? Nee, niets van dat. Onze oudste is dinsdag voor de allereerste keer naar de echte bioscoop geweest. En dan nog wel naar CinemaZuid in Antwerpen, dus meteen cultureel verantwoord. Het coltruike is besteld.

Er is daar namelijk een (het!) jeugdfilmfestival aan de gang, en dinsdag stonden er drie korte animatiefilms op het programma voor kinderen vanaf drie jaar: Spot and Splodge, Big Bang (vond ik persoonlijk een beetje een rare keuze voor kleuters) en The Snowman, samen ongeveer drie kwartier. Thijs is gek van sneeuw en sneeuwmannen. Het manneke zal volgend jaar, bij ‘normaal’ Belgisch winterweer, zwaar teleurgesteld zijn. Maar voorlopig draait de magie nog op volle toeren, en filmpjes over twee konijnen die een sneeuwballengevecht houden (spot & splodge) en magische levende sneeuwmannen (the snowman) zijn volledig zijn kopje thee.

Toen het licht uitging in de zaal en de film begon, viel zijn mond letterlijk open van verbazing. Zo heeft hij daar, letterlijk op het puntje van zijn stoel, bijna de hele tijd gezeten. Alleen tegen ‘t einde aan wilde hij bij papa op schoot. Het was een geweldige ervaring, en toen de credits van The Snowman begonnen, wilde ‘ie meteen nog een film zien. Maar zo werkt dat niet in de echte cinema, natuurlijk. Zeker voor herhaling vatbaar en ook sterk aan de raden voor iedereen die z’n kleuters aan de (kwaliteits)film wil krijgen.

En Klaas? Die was ondertussen met een paar wat oudere vriendinnen gaan shoppen op de Meir. Ze zijn rap groot tegenwoordig.

*= Hij is ook al naar de kapper geweest, blijkbaar. Je zou het nochtans niet zeggen.

Donderdag heb ik de nieuwste film van Michael Haneke gezien: Das Weiße Band.

Een bevreemdende, beladen, quasi muziekloze film over de oorsprong van het kwaad. Haarscherpe montage, perfect afgemeten acteerprestaties en een prachtige fotografie. Kortom, een ideale donderdagavond, zo alles bij elkaar.

Het verhaal speelt zich af in een Noordduits dorp in 1913, vlak voor de Eerste Wereldoorlog. Haneke onderzoekt met de film waar de oorsprong ligt van de halve eeuw terreur en geweld na 1914. Hij woelt en graaft in de duistere kanten van De Mens (heus niet alleen Den Duits) naar hoe het kwaad in het algemeen begint, want deze film reikt verder dan de twee Wereldoorlogen, tot aan Vietnam, Srebrenica, elf september, Palestina, Rwanda, Guantánamo, …

In het dorp doen zich een aantal vreemde misdaden voor. Het paard van de dokter wordt ten val gebracht door een onzichtbare struikeldraad. Een schuur wordt in brand gestoken. Een mentaal gehandicapt kind wordt zwaar mishandeld en in het bos vastgebonden. Een vrouw heeft een ‘arbeidsongeval’.

Een belangrijke rol is weggelegd voor kinderen en hoe zij via hun omgeving kunnen opgroeien tot onmensen. Letterlijk de oorsprong van het kwaad, dus. Haneke heeft zevenduizend kinderen gecast en daaruit de dertig belangrijkste kinderrollen gekozen. Ze zijn dan ook allemaal perfect in hun rol, ze bepalen bij uitstek de sfeer en de spanning van de film.

Genadeloos doorprikt Haneke het idee van de kinderlijke onschuld. Het is een publiek geheim dat kinderen ongekend wreed kunnen zijn. De kinderen in deze film geven je koude rillingen, en tegelijk zijn ze meelijwekkend omdat ze slachtoffer zijn van de omstandigheden. De kinderen in deze film zijn de bruinhemden die twintig jaar later door de straten van Berlijn zullen marcheren.

Het is ook een anti-religieuze film, zeker het soort religiositeit dat wentelt in zonde, boete, deugd, (on)reinheid, lijden, enzovoort. Het gezin van de dominee is koud, hard en liefdeloos. ’s Mans kinderen sidderen en beven voor de toorn van hun vader die van hen de absolute deugd verwacht. De titel van de film verwijst naar het witte lint dat de kinderen om hun arm moeten dragen als herinnering aan hun onschuld, om hen voor bekoringen te bewaren. Een schuldcomplex als opvoedstrategie, kortom. De kinderen werken hun onmacht uit in blinde wreedheid, zo wordt tenminste gesuggereerd. Wat je concreet ziet zijn bescheiden, doodbrave, stille kinderen die nooit lachen. Het geeft je rillingen tot op het bot. De ware toedracht van de misdaden in het dorp wordt nooit onthuld.

Er wordt ook een voice-over gebruikt: de dorpsonderwijzer die het allemaal heeft meegemaakt en tientallen jaren nadien zijn verhaal vertelt. Een ingreep die zelden echt werkt, maar hier wel op z’n plaats is omdat het afstand schept.

De film deed me bij momenten denken aan Dogville en aan Blue Remembered Hills. Vooral de sfeer van die eerste vind je hier ook terug, er zit bovendien ook een voice-over in.

De trailer, die Das Weiße Band eigenlijk geen recht aandoet:

Hij is gevallen. Vandaag precies 20 jaar geleden.

Na al die tijd is het toch weer even schrikken als je die beelden terugziet. Europa zag er toen heel anders uit. Ik herinner me dat ik in de jaren ‘80 een bang kindje was. Bang voor de bom die ongetwijfeld zou vallen. Die diepgewortelde koude-oorlog-angst is moeilijk te beschrijven aan iemand die toen nog niet geboren was. Tijdens een excursie in Lier in (denk ik) het vijfde studiejaar kregen we te horen dat er onder het administratief centrum in de Kruisbogenhofstraat een atoomschuilkelder lag (ligt?) voor burgemeester, schepenen en een kern van de administratie. ‘Niet voor ons’ dacht ik toen. Zo dichtbij was het dus allemaal. Jaren heb ik daarmee in m’n kop gelopen: hoe overleef je zo’n aanval? Hoeveel minuten waarschuwing krijg je? Wat zijn de doelwitten? En ik was blijkbaar niet alleen, als je ziet hoe er doorheen de hele periode van de Koude Oorlog in films naar een mogelijk nucleair conflict werd verwezen.

Een handgreep uit het ruime aanbod:

• Wargames
• The Bedford Incident
• Planet of the Apes (spoiler alert!)
• Dr. Strangelove
• En natuurlijk The Day After

En dan rijden er ineens, op een koude novemberavond, trabantjes door de Berlijnse Muur:

En wat doen wij? We sturen The Hoff in een kerstboomvest:

Het waren de jaren ‘80, after all…

Toen we vier jaar geleden naar dit huis verhuisden, hebben we gewoon geen kabel-TV meer genomen. Wél Internet, geen TV. En plots heb je ’s avonds tijd voor vanalles: bloggen, schrijven, tekenen, lezen, naar films kijken die je zélf kiest. Eigenlijk gewoon altijd doen wat je zelf kiest in plaats van je te laten meezuigen in alweer een aflevering van de ranzigste reality-soap die er op dat moment beschikbaar is.

De besparing op het kabelabonnement zelf is verwaarloosbaar klein, daarvoor moet je ‘t niet doen. De échte winst zit ‘m in het vermijden van reclame.

Je merkt het pas echt als het er niet meer is, maar niets is zo allesoverdonderend dan TV-reclame. Netjes verpakt in reclameblokken of half verstopt als product placement. Als je dat niet elke dag in je hersens gepompt krijgt via je TV, vermindert de koopdrang vanzelf.

Internet hebben we wel, en goed. In totaal ook vier computers in huis: ééntje van ‘t werk, ééntje van An, één oude laptop als jukebox bij de stereo-installatie en één betrouwbaar oud beestje als fileserver. Terug-naar-de-natuurhippies zijn we dus niet. Peace.

De onafhankelijk geproduceerde Nederlandse zombiefilm Worst Case Scenario zal zo goed als zeker nooit afgewerkt worden (what’s in a name). Heb je nog ergens een paar honderdduizend euro liggen? Niet aarzelen! Dit is de geweldige trailer:

Vanochtend om tien uur konden 357 leraren in Metropolis naar een preview van “Recht in de Ogen” gaan kijken, de nieuwe film van Julien Vrebos. De film is gebaseerd op de TV-reeks ‘De Acht’ waarin acht beroepsonderwijs-scholieren als eindwerk een leegstaand huis opknappen. Met hetzelfde beeldmateriaal heeft Vrebos een langspeelfilm gemaakt die vanaf september in de zalen komt.

Al wie snakt naar reality TV waarin het niet constant boel is en waarin het niet gaat om de ander zoveel mogelijk te saboteren om toch maar niet ‘geëlimineerd’ te worden, moet gaan kijken.

Al wie het beu is dat op TV en in films jongeren altijd probleemjongeren zijn, moet gaan kijken.

Al wie denkt dat ‘die van het beroeps’ krapuul zijn en dat je je twaalfjarige spruit koste wat het kost naar het ASO moet sturen als hij/zij het enigszins aankan, moet gaan kijken.

Al wie gewoon een prachtig portret wil zien van zes jonge gasten en één meisje uit het beroepsonderwijs die respect verdienen, moet gaan kijken.

Je moet gaan kijken, “Recht in de ogen” is vanaf september in de zalen.

Zombies in ‘t Frans:

Mutants

En politiek uitgelegd aan de hand van zombies, op een eiland:

Wholesome family entertainment!

Openingsgenerieken van horrorfilms -als er al één is- zijn vaak clichématig en voorspelbaar, maar Dawn of the Dead (2005) wijkt daar toch wat van af. De hele film is trouwens aardig goed gemaakt, zeker voor een remake:

Dankzij Johnny Cash

De eerste Klasse Pecha Kucha avond was aardig geslaagd. Zeven boeiende presentaties, lekker vers brood met beleg en een interessant gezelschap. Leuk gebabbeld achteraf, en dat is tenslotte de bedoeling. Master of Ceremony Jo Valvekens beet de spits af met een aangepaste versie van een inspirerend verhaal van Borges.

Mijn presentatie ging over negen films die ik iedereen zou aanraden en waarvoor ik mensen enthousiast wilde maken. Dat is blijkbaar gelukt, achteraf heb ik nog aardig wat vragen gekregen. De meeste oudere films bleken ook minder bekend dan ik dacht, hoog tijd dat die bestofte pareltjes dus nog eens boven werden gehaald.