Betaalmuren

Het was al langer aangekondigd, maar afgelopen week werd het iets formeler bekendgemaakt: er komt, naar Sloveens en Slowaaks model, een soort ‘gedeelde paywall’ voor de Vlaamse nieuwsmedia. Een soort Spotify voor nieuws, zeg maar. Elke nieuwssite kan beslissen om al dan niet deel te nemen.

Hoe dat ding er concreet uit gaat zien, is nog onbekend. Een universele login voor alle nieuwssites, al dan niet met een gedeeld betalingssysteem, meer weten we nog niet.

Laten we er voor het gemak even vanuit gaan dat het inderdaad een soort Spotify-model is. Je betaalt een vast bedrag per maand of per jaar, en vervolgens kan je alle artikels van de deelnemende sites zo vaak lezen als je maar wil. Volgens mij gaat dat niet echt werken, omwille van een aantal foute veronderstellingen.

Nieuws is geld waard

Oldskool

Er is niemand die nog wil betalen voor het kurkdroge nieuws. Het ‘wie, wat, waar en waarom’ wordt prima gedekt door gratis kranten en dito sites. Online kranten brengen regelmatig nauwelijks gewijzigde of eenvoudig vertaalde persmededelingen als nieuws, dat is een recept waar geen kat voor wil betalen. Als Disney de overname van LucasFilm aankondigt, heb je allang geen krant(ensite) meer nodig om dat te achterhalen. Met cartoons en al.

Het gevaar zit erin dat men het goedkoop zal willen houden, om toch niet iedereen weg te jagen, en dus nog altijd op advertenties zal moeten rekenen. En dan heb je het slechtste van twee werelden: irritante banners op een betaalsite. Dat je voor een papieren krant ook betaalt en dat daar ook advertenties in staan, is in een online-context niet zo relevant.

Er is een groot publiek voor kwaliteitsjournalistiek

Volgens mij is dit een grote misvatting die gebaseerd is op oud ‘papierdenken’. Volgens die redenering zouden kwaliteitskranten hun pre-Internetcirculatie ook digitaal moeten kunnen halen, als ze de meerwaardezoekende lezer maar zover kunnen krijgen om te betalen. Helaas is die meerwaardezoekende lezer schaarser dan men denkt, en bovendien minder trouw. Een jaar of twintig geleden stond het intellectueel om met De Standaard of De Morgen op de trein te zitten. Een abonnement op of het dagelijks kopen van die kranten was een statussymbool, iets wat je deed als je tot een bepaalde in-crowd wilde behoren. Maar dat klopt niet meer. Qua zichtbare statussymbolen hebben we dezer dagen Macbooks en iPads. Daar kan je weliswaar ook de krant op lezen, maar het hoeft geenszins om hetzelfde effect te bereiken. De De Standaard app installeren is ruim voldoende.

Ik kan me vergissen, maar volgens mij is het aantal kopers van de papieren kwaliteitskranten altijd hoger geweest dan het aantal lezers. Daarmee bedoel ik niet dat die kranten zomaar in de prullenbak gekieperd werden. Eens je ‘m gekocht heb, lees je ook wel. Maar de motivatie om die krant te kopen was niet zo vaak een hunkering naar betere journalistiek, maar eerder ‘iets wat zo hoorde’. Mensen die echt actief op zoek gaan naar meer dan het eenvoudige nieuws, zijn zeldzaam. En ze hoeven voor die meerwaarde ook geen krant meer te kopen.

Het probleem is versnippering

Hierbij wordt verondersteld dat een lezer niet apart wil inloggen (en betalen) voor al die verschillende sites, en er één toegangspunt moet voorzien worden zodat een lezer niet telkens opnieuw moet inloggen. Maar zo’n toegangspunt bestaat al, en het heet Facebook. Als het puur om inloggen gaat, heb je niet meer nodig. Als elke site individueel nog kan bepalen waar er wel en niet voor moet betaald worden, volstaat een Facebook-login prima. Mensen die courant online geld uitgeven (mezelf incluis) hebben allang systemen ontdekt om dat te vereenvoudigen. Google Wallet en Paypal zijn bestaande oplossingen voor dat probleem. Het is als uitgever natuurlijk interessanter om de volledige controle over de hele cyclus in de hand te houden, maar welke boodschap heeft een lezer daaraan?

Mensen willen artikels lezen

Volgens mij vindt dit zijn oorsprong in het silodenken van weleer. In die visie heeft een bepaalde lezer een bepaalde nieuwsbron waar ‘ie zich aan houdt. Maar in het sociale Internet van vandaag is die nieuwsbron vaak de medemens. Er wordt over Facebook en Twitter al wel eens gesproken alsof het nieuwsmedia zijn, maar dat klopt niet (helemaal). Sociale media faciliteren enkel onderlinge communicatie tussen hun gebruikers, waardoor traditionele verspreiders van nieuws goeddeels overbodig worden. Een artikel op een gereputeerde nieuwssite dient nog als validering, maar de lezer hoort het nieuws vaak het eerst van een andere lezer. Samen hetzelfde nieuws delen is enorm belangrijk, en schept en gedeelde cultuur. Door artikels achter een betaalmuur te steken, maak je dat delen onmogelijk, en zullen lezers wegblijven. Slechts een minderheid zal blijven terugkeren om artikels te lezen. De meerderheid zal elders open nieuwsbronnen zoeken, al zijn die dan misschien van mindere kwaliteit.

Zo, dat waren de redenen waarom het de foute kant kan op gaan. Moet alles dan gratis blijven en zijn journalisten veroordeeld tot de hemelse dauw om te overleven? Ik hoop het niet, maar het is tijd voor wat marketing. Op één of andere manier moet kwaliteitsjournalistiek iets worden waarmee de koper kan uitpakken. Ik vind persoonlijk dat Thomas Baekdal dat goed heeft opgelost: je betaalt voor zijn Plus-artikels, en je kan -als betalende lezer- die artikels zoveel delen als je wilt. Wie die link dan bezoekt, ziet dat jij het artikel gedeeld hebt. En volgens mij zijn er meer mensen te vinden die willen laten zien dat ze betalen voor kwaliteitsjournalistiek dan er mensen zijn die ervoor willen betalen zonder het te etaleren.

3 reacties op “Betaalmuren”

  1. een paar bemerkingen:

    De link naar het artikel op De Redactie werkt zo te zien niet. Ik snap ook niet zo goed dat je naar DR linkt maar dan in je hele volgende betoog lijkt te vergeten dat die website bestaat. Een van de grootste bedreigingen voor betalende nieuwssites lijkt me net te zijn dat je met een mastodont zit die met publiek geld in sé hetzelfde product levert. (Ik weet wel zeker dat pakweg Van Thillo daar een mening over zal hebben)

    "Dat je voor een papieren krant ook betaalt en dat daar ook advertenties in staan, is in een online-context niet zo relevant." Dit is natuurlijk wél relevant. De kosten voor het runnen van de krant worden gedragen door de combinatie van verkoopsprijs én de inkomsten uit advertenties. Zonder advertenties moet de krant een stuk duurder worden. De rekening moet betaald worden, dat geldt absoluut ook online.

    Het idee dat sociale media traditionele nieuwsverspreiders overbodig maken lijkt me ook nogal kort door de bocht. Het "nieuws" dat ik uit bv Twitter haal is negen keer op de tien een link naar … een krantensite, dus hetgeen ik er als nieuws uithaal is het feit dat er een artikel verschenen is. Er is eigenlijk geen verschil met het praatje bij de bakker van vroeger: over het weer, dat het toch allemaal nogal eens iets is, dat gedoe met , …

    "Ik kan me vergissen, maar volgens mij is het aantal kopers van de papieren kwaliteitskranten altijd hoger geweest dan het aantal lezers."

    Dit is inderdaad een vergissing. Voor bv. De Morgen ligt (volgens de CIM) het aantal lezers meer dan 3,5 keer hoger dan de verloop. (Voor Het Laatste Nieuws is de verhouding ook goed 3,4 keer meer lezers dan er kranten gedrukt worden). Altijd weer hilarisch wanneer bij nieuwe cijfers elke krant op zoek gaat naar een statistiek waarin zij de grootste zijn (meest verkocht! grootste bereik!)

  2. Deredactie heeft dat artikel dan blijkbaar offline gehaald, het artikel was op zich ook niet zó bijzonder, ik zoek een andere link.

    Ik denk dat je de impact van DR op mogelijke betalende nieuwssites overschat. De Zondag en Metro zijn beide gratis kranten, die bestaan naast betalende kranten. Het is vooral mijn punt dat voor de meeste mensen het nieuws uit die kranten (het basisaanbod, zeg maar) ruim voldoende is. Daarvoor laten betalen is volgens mij een doodlopend spoor.

    Een papieren krant is iets geheel anders dan een nieuwssite, vandaar dat het 1-op-1 vergelijken qua advertentiebeleid irrelevant is. Dat blijkt ook uit de feiten (de online advertentietarieven vs. print). Reclame online is een geheel ander beestje dan in print, en je kan het volgens mij dan ook niet maken om advertenties te plaatsen op een betaalsite.

    Sociale media maken traditionele nieuwsmedia niet overbodig, maar ze verdringen hen wel naar een secundaire rol. Kranten (en TV en radio) hebben niet langer de primeurs, maar dienen vooral als validering. Je kan ook niet zomaar zeggen dat Facebook de dagelijkse krant vervangt, maar het is wel steeds meer de plek waar je het nieuws het eerste hoort. De link naar de krant bevestigt de geldigheid.

    Ik betwist die 'leescijfers' niet, wel de motivatie erachter. Een krant die in een huishouden wordt gekocht, wordt door het hele gezin 'gelezen'. Maar betekent dat hetzelfde potentieel aan betalende lezers voor kwaliteitsjournalistiek? Ik betwijfel het sterk. Het is niet omdat ik de weekendkrant bij mijn ouders doorblader, dat ik ze ook (online) zou kopen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *