e-books

Vroeger keken mensen naar de radio

Afgelopen weekend had Karl van den Broeck het in De Morgen over e-books, en hoe dat toch eigenlijk nooit wat zou worden. Ja, misschien, als complementair extraatje bij echte boeken.

Ik geloof daar geen snars van.

Van den Broeck verklaart het succes van de Kindle door de uitgestrektheid van Amerika. Wie in een gat in Montana woont, heeft geen boekhandel op de hoek. Postorderbedrijven en bij uitbreiding webshops doen het traditioneel goed in de VS, omdat het daar vaak een uur rijden naar de winkel is. En als je dan toch al je papieren boeken online koopt, is de sprong naar de Kindle snel gemaakt.

Niks mis met die analyse, maar er ontbreekt een stuk. En dat valt op als ‘ie de vergelijking met België maakt. Want hier slaat het e-book niet aan omdat je hier wel degelijke boekhandels overal in de buurt hebt, volgens Karl van den Broeck. Volgens mij is dat niet de gehele waarheid, en wel hierom:

De Kindle is zo’n enorm succes omdat het een heel laagdrempelig platform is. Het toestel op zich is spotgoedkoop, de boeken zijn redelijk geprijsd en je kan ze -letterlijk- met één klik aankopen. In Vlaanderen marcheert dat niet omdat er nu eenmaal bijzonder weinig Nederlandstalige boeken via die Kindle te lezen zijn. Het Vlaamse e-bookplatform van boek.be is niet echt een waardig alternatief, om het zacht uit te drukken (zo ingewikkeld dat ze er een handleiding (PDF) bij hebben). Van zodra Amazon zich op de nederlandstalige markt stort, of iemand anders er stevig de tanden in zet, zal ook hier het hek van de dam zijn.

Van Den Broeck relativeert ook het succes van e-books in het algemeen. Hij vergelijkt  het succes van Stephen King’s digitale release van Riding The Bullet in 2000 met het digitale verschijnen van Harry Potter in 2012. Van het eerste werden in de eerste vierentwintig uur 400.000 stuks gedownload, van het tweede in vier dagen 164.000. Daar zijn twee problemen mee:

  • De 400.000 slaat wellicht op het aantal downloads van het bestand. Dit zijn cijfers uit 2000, er wordt in de meeste artikels gesproken over een ‘aantal downloads’ en het was in het belang van de uitgever om het hoogst mogelijke aantal te geven. Het is waarschijnlijk dat dit dus een overschatting is van het aantal echt verkochte exemplaren. De 164.000 is gebaseerd op een omrekening vanuit de omzet van de eerste drie dagen. Dat is dus eigenlijk een compleet ander cijfer. Het is wellicht mogelijk om na aankoop een boek verschillende keren te downloaden, mits de juiste toegangsrechten. Het aantal effectieve downloads zal dus een pak hoger liggen. Maar anno 2012 pak je niet meer uit met kale downloads, da’s ouwe dotcom-logica.
  • Er is een immens verschil tussen de situatie van 2000 en 2012. Google had minder dan 30% marktaandeel in 2000 en YouTube bestond nog niet. Het waren dotcom-gloriedagen en iedereen surfte van hype naar hype. Riding The Bullet was het allereerste e-book van een bekend auteur en dus een fenomeen. De Harry Potter e-books zijn enkel te koop via de eigen site pottermore.com en niet via de Kindle store. Daar heeft J.K. Rowling wellicht goeie redenen voor, maar de kans is groot dat de combinatie Harry Potter en Kindle voor meer vuurwerk gezorgd zou hebben.

In heel de tekst van Karl van den Broeck zit een ‘laten we de moed niet opgeven’ sfeertje. Er komen nog steeds goeie boekhandels bij! Mooie luxe-uitgaves kunnen enkel op papier! Het klinkt een beetje flauw nostalgisch. Amazon verkocht vorig jaar al meer e-books dan papieren boeken, e-books zijn goed voor net geen 14% van de Amerikaanse boekenmarkt. Dat kan niet anders dan een teken aan de wand zijn. Dat het in Vlaanderen zo’n vaart niet loopt, is ongetwijfeld een tijdelijke situatie.

Wellicht zal het papieren boek nooit verdwijnen, dat klopt. Het zal zelfs vrij prominent blijven bestaan. Maar net zoals de televisie radio dwong zichzelf opnieuw uit te vinden, zal dat ook met boeken gebeuren. Ik ben er van overtuigd dat binnen afzienbare tijd (om niet te moeten zeggen ‘binnen vijf tot tien jaar’) het gros van het boeken lezen digitaal zal gebeuren. Mensen die op vakantie of op de trein een thriller of zelfhulpboek ter hand nemen zullen dat in steeds grotere maten digitaal gaan doen. En dat is de overgrote meerderheid van boekenlezers. Ik sta ervan versteld hoeveel mensen er op de trein met een iPad, Android tablet of e-ink reader zitten en hoe snel dat gegaan is. Koffietafelboeken en mooi uitgegeven hardcovers kunnen per definitie enkel in papieren vorm, dat spreekt. Maar de nieuwste Pieter Aspe? Die verschijnt binnenkort alleen nog maar digitaal. Tenminste, als iemand ook een fatsoenlijk e-bookplatform in de Vlaamse klei weet te planten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *