Kevin Kelly

De allereerste Wired

De stichter van Wired is een geweldig interessante mens. Zo iemand met een gefundeerde mening over technologie die verder gaat dan de snel-rijk-trend van de week. Een Internetfilosoof van de oude stempel.

Twee weken geleden lanceerde de man een vrij gewaagde uitspraak (vrij vertaald):

“Geen enkele technologie die ooit is uitgevonden, is volledig uitgestorven. Alles wat ooit uitgevonden is, wordt ergens nog nieuw gemaakt.”

Dat deed wel wat mensen de wenkbrauwen fronsen. En men ging prompt op zoek naar allerlei dingen die niet meer gemaakt worden. En die zijn er ook als ze maar specifiek genoeg zijn. Uraniumzetpillen, bijvoorbeeld, worden niet meer gemaakt. Maar de zetpil als systeem bestaat uiteraard nog, en daar gaat het Kelly om.

Gewapend met die wetenschap ging ik ook op zoek. Met verrassend en verhelderend resultaat:

Wascilinders

Edison-cilinders

De grammofoon werd uitgevonden door Edison en werkte oorspronkelijk met kleine cilinders. Het naald-in-groefprincipe was hetzelfde als bij de latere grammofoonplaten, maar dan toegepast op een kleine cilinder. Oorspronkelijk bekleed met metaalfolie, later met was en nog later ook in duurzame harde plastic variant verkrijgbaar.

Ik was ervan overtuigd dat die dingen allang niet meer gemaakt werden, maar heb me daar zwaar in vergist. Tot ver in de jaren ’50 werkten dictafoons nog vaak met dit soort cilinders, dat was al verrassend. Het medium lijkt dan te zijn verdwenen, maar in 2010 bracht een Steampunk-band een exclusieve cilinder-opname uit. En tot op vandaag worden de cilinders, weliswaar op kleine schaal, nog steeds gemaakt. Als nostalgisch curiosum, maar toch niet uitgestorven.

Nipkowschijven

Felix The Cat opgenomen met een Nipkowschijf

De eerste televisiesystemen waren louter mechanisch. Via een lens werd een onderwerp geprojecteerd op een draaiende schijf met regelmatig geplaatste gaatjes. Zo kon het beeld ‘afgetast’ worden en werd licht omgezet in elektrische pulsen. Die werden door een ontvangtoestel, ook via zo’n schijf, dan weer omgezet naar licht en een wat beverig beeld op lage (verticale) resolutie. Als televisiesysteem werd het geplaagd door technische problemen en kende het geen doorbraak. De nazi’s gebruikten tot 1940 Nipkowschijven louter omdat het een Duitse uitvinding was.

Maar daarmee zijn ze niet uitgestorven. In bepaalde microscopen worden ze gebruikt om 3D-beelden van interne celstructuren te maken.

Na die twee heb ik het opgegeven, maar misschien weet iemand anders een technologie die écht totaal dood en begraven is. Hoe minder ultra-gespecialiseerd, hoe meer punten.

3 reacties op “Kevin Kelly”

  1. Telt inderdaad niet, want in analogie met Nipkowschijven is het niet de technologie zelf die verdwijnt, maar een vrij specifieke toepassing. Toegegeven, het is semantische haarkloverij.

    Blijkbaar is de Kodachrome-technologie al sinds 1975 publiek en mag in principe iedereen die dat wil de film maken, inclusief het ontwikkelproces. Maar die film schijnt zeer complex te zijn en dus commercieel niet interessant. Als je 't mij vraagt komt 'ie binnen X jaar opnieuw op de markt, als het via één of andere lateraal verwante technologie weer economisch haalbaar wordt om de film te gaan produceren. Fingers crossed!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *