Weg met het document

De binnenkant van je computer

Het valt me op hoe moeizaam we loskomen van het papieren ‘document’: het A4’tje met daarop tekst. Of de bundel, stapel of berg A4’tjes.

We hebben dat ondertussen vakkundig gedigitaliseerd, dat wel. We mailen .docx bestanden in plaats van papieren documenten in enveloppen per koerier te versturen. Of we zetten ze op gedeelde netwerkschijven. Google Docs heeft dat dan ook nog eens naar de browser verplaatst, zodat we onze A4’tjes ook overal waar Internet is kunnen bewerken. En indexeren en doorzoeken, heel handig allemaal.

Nu ben ik de laatste maanden vrij intensief bezig met allerlei documenten. Functiebeschrijvingen, evaluatiesjablonen, visieteksten, verslagen, nota’s, enzovoort. Vandaar ook het uitblijven van updates aan mijn blog, overigens, maar dat geheel ter zijde. Wat ik in feite wil aangeven: het document (het A4’tje dus) is in de meeste gevallen eigenlijk compleet absurd eens je digitaal gaat. Een verslag van een vergadering is zinvol in een context van papier, maar niet in een wereld van computernetwerken. Dan zou je na een vergadering eigenlijk een reeks todo’s moeten hebben en aanpassingen aan planning en procedures. Een functiebeschrijving zou een netwerk van competenties en taken moeten zijn, geen document waarin dat allemaal van elders gekopieerd wordt.

Ik heb het dus over een verschuiving naar informatiesystemen in plaats van (verzamelingen) documenten. Met elkaar verbonden via versiecontrole en geavanceerde hypertext. Als we de manier waarop we ons werk organiseren echt willen veranderen, is dat de toekomst. Zo’n systeem laat toe dat je kennis vanuit tal van gezichtspunten kan bekijken. De planning van een project in relatie tot het overleg dat errond gebeurd is. Verschuivingen van functies en takenpakketen, en de prioriteiten die daarbij horen.

Zoals ik het hier uitleg, is dat vrij abstract. Een meer concrete voorstelling kan ik me er ook (nog) niet van maken. Wellicht is dat ook de reden dat het nog niet bestaat. Per slot van rekening zijn het web en alle courante bestandssystemen van computers ook nog steeds gebaseerd op het idee van ‘documenten’. Maar er zijn hier en daar afwijkingen die misschien een meer algemene en gestandaardiseerde toepassing kunnen krijgen:

  • De meeste CMS’en
    Als ik een blogbericht schrijf, dan is dat geen ‘document’. Het is een record in een database. Een CMS als Drupal gaat daar nog verder in en laat toe om complexe netwerken van contenttypes te maken.
  • Google Docs Drive
    Ik erger me aan de heel erg ‘Office-achtige’  aanpak van Google Docs, maar het is in elk geval een voordeel dat ‘documenten’ webgebaseerd worden. Ze zijn dan nog minder fysiek en tastbaar dan wanneer ze op je harde schijf staan, je kan er met verschillende mensen tegelijk aan werken. Het zou nog beter kunnen en meer afwijken van gedigitaliseerd papier, maar dat is wellicht niet voor morgen.
  • Wikipedia
    Het is zeker en vast geen ‘digitale versie’ van een papieren encyclopedie, zoals de goeie oude Encarta CD-roms dat wel waren. Wikipedia is iets compleet anders, en gebruikt de kracht van het Internet optimaal. Je zou dat nooit op papier kunnen, en al zeker niet aan de geleverde kwaliteit. Want, alle haters ten spijt, Wikipedia is een bijzonder kwaliteitsvolle verzameling kennis. Elk artikel staat op zich, maar er zijn zo veel onderlinge links, dat Wikipedia meer lijkt op een web van kennis dan een encyclopedie van kennis.
  • MySQL en andere relationele databases
    Gebaseerd op records en onderlinge verwijzingen tussen tabellen. Dankzij een tool als phpMyAdmin is MySQL ook best gebruiksvriendelijk, maar helaas nog lang niet op het niveau van een breed toegankelijke web-app.

Wat we volgens mij nodig hebben is een laagdrempelige database-engine. Iets dat webgebaseerd is, met lokale backups en hopen flexibiliteit. Het cruciale is dat het onderliggende opslagsysteem goed gestandaardiseerd en open is. Misschien bestaat het al, maar ken ik het nog niet?

Eén reactie op “Weg met het document”

  1. Alleen al het formaat van een A4 is absurd. Aangezien we vandaag veel projecteren/lezen op computer dan zou een liggend formaat logischer zijn. (bij voorkeur in kolommetjes)

    Maar 't dat is misschien de definitie van iemand die écht innovatief denkt: iemand die los van wat we vandaag kennen kan denken in wat de toekomst nodig heeft.

    Los van 't feit dat "iBook" refereert naar het huidige boek, vind ik iBook author nog niet zo slecht. Daar gaat men standaard uit van het digitale formaat.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *